KAINH ΔΙΑΘΗΚΗ |
|||||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
Ο
ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Η ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ |
|||||||||||||
|
Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (Κατά Λουκάν 1,26-38)
1.26 ᾽Εν δὲ τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ ἀπὸ τοῦ θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας ᾗ ὄνομα Ναζαρὲθ 1.27 πρὸς παρθένον ἐμνηστευμένην ἀνδρὶ ᾧ ὄνομα ᾽Ιωσὴφ ἐξ οἴκου Δαυίδ, καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. 1.28 καὶ εἰσελθὼν πρὸς αὐτὴν εἶπεν, Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ. 1.29 ἡ δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. 1.30 καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος αὐτῇ, Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ θεῷ· 1.31 καὶ ἰδοὺ συλλήμψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾽Ιησοῦν. 1.32 οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ κύριος ὁ θεὸς τὸν θρόνον Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, 1.33 καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον ᾽Ιακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. 1.34 εἶπεν δὲ Μαριὰμ πρὸς τὸν ἄγγελον, Πῶς ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; 1.35 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ, Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται, υἱὸς θεοῦ. 1.36 καὶ ἰδοὺ ᾽Ελισάβετ ἡ συγγενίς σου καὶ αὐτὴ συνείληφεν υἱὸν ἐν γήρει αὐτῆς, καὶ οὗτος μὴν ἕκτος ἐστὶν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ· 1.37 ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ τοῦ θεοῦ πᾶν ῥῆμα. 1.38 εἶπεν δὲ Μαριάμ, ᾽Ιδοὺ ἡ δούλη κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. καὶ ἀπῆλθεν ἀπ᾽ αὐτῆς ὁ ἄγγελος.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Κατά τον έκτο μήνα (της εγκυμοσύνης της Ελισάβετ) ο Θεός απέστειλε τον άγγελο Γαβριήλ σε μία πόλη της Γαλιλαίας ονομαζομένη Ναζαρέτ, προς μία παρθένο μνηστευμένη με άνδρα ονομαζόμενο Ιωσήφ από το γένος του Δαβίδ, το όνομα της παρθένου ήταν Μαριάμ. Και όταν ο άγγελος παρουσιάστηκε σ' αυτήν είπε: Χαίρε συ, πού είσαι γεμάτη από χάρη! Ο Κύριος είναι μαζί σου. Ευλογημένη είσαι συ περισσότερο απ' όλες τις γυναίκες. Αλλά αυτή, όταν τον είδε, ταράχτηκε πολύ από το λόγο του και σκεπτόταν από που άραγε προέρχεται και που αποβλέπει ο χαιρετισμός αυτός. Ο άγγελος της είπε: «Μη φοβάσαι, Μαριάμ! Διότι έτυχες ευνοίας από το Θεό. Και ιδού θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις υιό, και θα τον ονομάσεις Ιησού. Αυτός θα είναι μέγας και Υιός του Υψίστου θα ονομαστεί. Και θα του δώσει ο Κύριος ο Θεός το θρόνο του Δαβίδ του πατέρα του (του προγόνου του), και θα βασιλεύει στον οίκο του Ιακώβ παντοτινά, και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος». Είπε η Μαριάμ προς τον άγγελο: «Πως αυτό θα συμβεί σ' εμένα, αφού δεν συνευρίσκομαι με άνδρα;». Και ο άγγελος της απάντησε: «Πνεύμα Άγιο θα έλθει επάνω σου και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο παιδί, που θα γεννηθεί, θα είναι Υιός του Θεού. Η Ελισάβετ η συγγενής σου συνέλαβε υιό στα γηρατειά της, και αυτός βρίσκεται στον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης σ' αυτήν, που ως τώρα την ονόμαζαν στείρα». Η Μαριάμ είπε: «Ιδού είμαι η δούλη του Κυρίου. Ας γίνει σε μένα σύμφωνα με το λόγο σου». Και έφυγε απ' αυτήν ο άγγελος. (Η μετάφραση του κειμένου είναι παρμένη από τον μακαριστό Νικόλαο Σωτηρόπουλο)
Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου είναι η μόνη Θεομητορική εορτή η οποία στηρίζεται στην αφήγηση και βιβλική μαρτυρία του Ευαγγελιστή Λουκά (1,26-38). Ο Λουκάς είναι ο μόνος από τους συνοπτικούς Ευαγγελιστές που φωτίζει πλήρως τη Μαρία, τη μητέρα του Ιησού στο γεγονός του Ευαγγελισμού. Αντίθετα, οι άλλοι Ευαγγελιστές (Μάρκος, Ματθαίος και Ιωάννης) επικεντρώνονται στη δημόσια δράση του Ιησού. Οι αρχές της εορτής του Ευαγγελισμού δεν είναι επακριβώς γνωστές. Αν και δεν είχαν θεσμοθετηθεί θεομητορικές εορτές, ήδη από τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, αποδίδονταν ο οφειλόμενος σεβασμός και η τιμή στη Θεοτόκο. Το γεγονός ότι η Αγία Ελένη έκτισε στη Ναζαρέτ βασιλική, στην οποία περιλαμβανόταν κατά παράδοση ο οίκος της Θεοτόκου, όπου αυτή δέχθηκε τον Ευαγγελισμό, επέδρασε ίσως στη σύσταση τοπικής εορτής. Οι πρώτες μαρτυρίες περί αυτής ευρίσκονται στον Άγιο Πρόκλο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, το 430 μ.Χ. και στο Πασχάλιον Χρονικόν (624 μ.Χ.), όπου χαρακτηρίζεται ως συσταθείσα στις 25 Μαρτίου από τους θεοφόρους δασκάλους. Η μεγαλοπρεπής πανήγυρη του Ευαγγελισμού ετελείτο από τους Βυζαντινούς στο ναό των Χαλκοπρατείων, όπου παρίσταντο και οι αυτοκράτορες.
Όταν η Παναγία έγινε δεκαπέντε ετών, επειδή οι γονείς της είχαν κοιμηθεί, οι ιερείς του ναού της φρόντισαν να την αποκαταστήσουν. Προέκριναν ως καταλληλότερο τον συνετό και δίκαιο Ιωσήφ, από το γένος του Δαβίδ. Η Γραφή τον ονομάζει Δίκαιο, που σημαίνει πως είχε όλες τις αρετές. Ακόμη ο Ιωσήφ ήταν χήρος και πατέρας επτά παιδιών από άλλη γυναίκα. Αυτά είναι τα «θετά» αδέλφια του Ιησού και όχι παιδιά της Θεοτόκου, η οποία είναι Αειπάρθενος, παρέμεινε δηλαδή Παρθένος και μετά τη γέννηση του Κυρίου. Έτσι ο αρραβώνας ήταν απαραίτητος, για να καλυφθεί η υπερφυσική γέννηση του Ιησού με την παρουσία του Ιωσήφ. Ο Ιωσήφ παρέλαβε τη Μαρία και ήρθε στη Ναζαρέτ. Τον τέταρτο μήνα μετά την έξοδό της απ' το Ναό (τον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της Ελισάβετ), ο αρχάγγελος Γαβριήλ παρουσιάστηκε μπροστά της και της είπε «Χαίρε! Ο Κύριος είναι μαζί σου. Ευλογημένη είσαι συ περισσότερο απ' όλες τις γυναίκες». Η Μαρία όταν τον είδε, ταράχτηκε και σκεφτόταν τι νόημα είχαν τα λόγια αυτά. Ο άγγελος της είπε «Μη φοβάσαι, Μαριάμ, γιατί σε σένα στέλνει ο Θεός τη χάρη Του. Θα γεννήσεις παιδί και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς. Αυτός θα γίνει μεγάλος και θα ονομαστεί Υιός του Θεού». Και όταν η Μαρία αναρωτήθηκε πώς ήταν δυνατό να συλλάβει χωρίς άνδρα, ο αρχάγγελος της απάντησε ότι «το Άγιο Πνεύμα θα έλθει σε σένα και η δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει». Το μυστήριο της θείας Σαρκώσεως ξεπερνά την ανθρώπινη λογική. Όμως στο έργο της σωτηρίας είναι απαραίτητη και η ανθρώπινη θέληση. Αυτήν προσφέρει και η Παναγία, καθώς δέχεται με όλη της την καρδιά να υπηρετήσει το Θεό καί να δώσει ολόκληρο τον εαυτό της στο θέλημά Του. Και η σεμνή κόρη, η Παρθένος Μαρία, του απάντησε ταπεινά. «Ιδού λοιπόν, η δούλη του Κυρίου. Ας γίνει το θέλημα Εκείνου». Στα λόγια αυτά της Παρθένου εκφράζεται η ολοκληρωτική συγκατάθεση του ανθρώπου να συνεργήσει στο θεϊκό σχέδιο της σωτηρίας του.Καθώς ο Γαβριήλ εξαφανίστηκε από μπροστά της, συντελέστηκε το μεγαλύτερο μυστήριο της ανθρωπότητας. Με τρόπο υπερφυσικό, η Παρθένος συνέλαβε στην άχραντη κοιλιά της, τον Υιό και Λόγο του Θεού. Εκείνον πού με την εκούσια θυσία του επάνω στο Σταυρό, έσωσε το ανθρώπινο γένος από τον αιώνιο θάνατο και την καταστροφή στην οποία είχε οδηγηθεί μετά την πτώση των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο και την εμφάνιση της αμαρτίας στον κόσμο. Γι' αυτό και στο απολυτίκιο του Ευαγγελισμού ψάλλουμε: «Σήμερα ανακεφαλαιώνεται η σωτηρία μας, γιατί ο Υιός του Θεού υιός της Παρθένου γίνεται». Η Εκκλησία μας εορτάζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου στις 25 Μαρτίου.
|
|||||||||||||
