KAINH ΔΙΑΘΗΚΗ

 

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ

 

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ

 

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

(Κατά Λουκάν 1,57-66)

 

Η Γέννηση του Αγίου Ιωάννη
του Προδρόμου

1.57 Τῇ δὲ ᾽Ελισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὐτήν, καὶ ἐγέννησεν υἱόν. 1.58 καὶ ἤκουσαν οἱ περίοικοι καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῆς ὅτι ἐμεγάλυνεν κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετ᾽ αὐτῆς, καὶ συνέχαιρον αὐτῇ. 1.59 Καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἦλθον περιτεμεῖν τὸ παιδίον, καὶ ἐκάλουν αὐτὸ ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ζαχαρίαν. 1.60 καὶ ἀποκριθεῖσα ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν, Οὐχί, ἀλλὰ κληθήσεται ᾽Ιωάννης. 1.61 καὶ εἶπαν πρὸς αὐτὴν ὅτι Οὐδείς ἐστιν ἐκ τῆς συγγενείας σου ὃς καλεῖται τῷ ὀνόματι τούτῳ. 1.62 ἐνένευον δὲ τῷ πατρὶ αὐτοῦ τὸ τί ἂν θέλοι καλεῖσθαι αὐτό. 1.63 καὶ αἰτήσας πινακίδιον ἔγραψεν λέγων, ᾽Ιωάννης ἐστὶν ὄνομα αὐτοῦ. καὶ ἐθαύμασαν πάντες. 1.64 ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ παραχρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει εὐλογῶν τὸν θεόν. 1.65 καὶ ἐγένετο ἐπὶ πάντας φόβος τοὺς περιοικοῦντας αὐτούς, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ὀρεινῇ τῆς ᾽Ιουδαίας διελαλεῖτο πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα, 1.66 καὶ ἔθεντο πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν, λέγοντες, Τί ἄρα τὸ παιδίον τοῦτο ἔσται; καὶ γὰρ χεὶρ κυρίου ἦν μετ᾽ αὐτοῦ.

 

 

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

 

Όταν συμπληρώθηκε ο χρόνος να γεννήσει η Ελισάβετ έκανε γιο. Άκουσαν οι γείτονες και οι συγγενείς της ότι ο Κύριος έδειξε μεγάλη ευσπλαχνία σ' αυτήν και χαίρονταν μαζί της. Και όταν το παιδί έγινε οχτώ ημερών, ήρθαν για να του κάνουν περιτομή και ήθελαν  να του δώσουν το όνομα Ζαχαρίας, όπως λεγόταν ο πατέρας του. Η μητέρα όμως είπε: "όχι θα ονομασθεί Ιωάννης".

Και εκείνοι τότε της είπαν ότι, "δεν υπάρχει κανείς από της συγγενείς σου που να έχει το όνομα αυτό". Και με νοήματα ρώτησαν τον πατέρα του, τι όνομα θέλει να δώσουν στο παιδί. Και εκείνος, αφού ζήτησε μια μικρή πλάκα, έγραψε τις λέξεις "Ιωάννης είναι το όνομά του". Και όλοι θαύμασαν. Αμέσως άνοιξε το στόμα του Ζαχαρία και λύθηκε η γλώσσα του και άρχισε να μιλάει δοξάζοντας τον Θεό. Και έπεσε φόβος σε όλους αυτούς, που κατοικούσαν γύρω και διαδόθηκαν όλα αυτά τα θαυμαστά γεγονότα σε όλη την ορεινή περιοχή της Ιουδαίας. Και όσοι τα άκουσαν, τα έβαλαν μέσα στην καρδιά τους και έλεγαν· "τι άραγε θα γίνει το παιδί αυτό;" Γιατί το χέρι του Κυρίου ήταν μαζί του.

 

 

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

 

Ο άνθρωπος που ήρθε να ανοίξει το δρόμο για το Μεσσία ήταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος. Τα άγια Ευαγγέλια μιλούν με θαυμασμό για αυτόν. Στο πρόσωπό του συναντιέται η παλιά με την καινούργια εποχή. Γιατί ο Ιωάννης υπήρξε ο τελευταίος και μέγιστος προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης, που ετοίμασε τους ανθρώπους να δεχτούν το Χριστό και το κήρυγμα της Βασιλείας του Θεού.

Σ' ένα μικρό χωριό της ορεινής Ιουδαίας ζούσε ο ιερέας Ζαχαρίας και η Ελισάβετ, που ήταν συγγενής της Θεοτόκου. Ήταν δίκαιοι και άμεμπτοι του Θεού άνθρωποι. Ανήκαν σε ιερατικές οικογένειες. Ο Ζαχαρίας ήταν από την ιερατική τάξη του Αβιά, ενώ η Ελισάβετ του ήταν απόγονος του Ααρών. Ήταν άτεκνοι αλλά καθημερινά και επίμονα ζητούσαν από το Θεό να τους χαρίσει ένα παιδί. Αυτόν τον καιρό κατέβηκε ο Ζαχαρίας στα Ιεροσόλυμα, για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο Ναό. Ήταν η εφημερία του, που διαρκούσε εφτά ημέρες. Τότε έπεσε ο κλήρος σ' αυτόν να προσφέρει τη θυσία του θυμιάματος, πράγμα που γέμισε την ψυχή του με συγκίνηση και δέος. Καθώς λοιπόν ο Ζαχαρίας ετοιμαζόταν να προσφέρει το θυμίαμα, φως δυνατό τον θάμπωσε και Άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε μπροστά του. Ήταν ο αρχάγγελος Γαβριήλ, ο οποίος διαμήνυσε στον Ζαχαρία ότι ο Θεός άκουσε τις προσευχές και τις δεήσεις τους και η Ελισάβετ θα φέρει στον κόσμο παιδί, που θα ονομαστεί Ιωάννης. Το παιδί αυτό θα έχει τη μεγάλη αποστολή, με τη δύναμη και το πνεύμα του προφήτη Ηλία, να ανοίξει το δρόμο και να προετοιμάσει το λαό για να δεχτεί το Μεσσία. Η γέννησή του θα γίνει αιτία χαράς, όχι μόνο για τους γονείς του, αλλά και για πολλούς ανθρώπους στη γη, αφού αυτός θα φέρει το μήνυμα ότι έφτασε η Βασιλεία του Θεού. Το παιδί αυτό θα αποδειχτεί μεγάλος μπροστά στα μάτια του Θεού και θα του δοθούν άφθονα τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, από τον καιρό που θα είναι ακόμα στην κοιλιά της μητέρας του.

Στα πρωτάκουστα αυτά λόγια, ο Ζαχαρίας δεν μπόρεσε να πιστέψει τα λόγια του Γαβριήλ. Ο Άγγελος του είπε ότι είναι σταλμένος από το Θεό για να του φέρει το χαρούμενο άγγελμα, που θα πραγματοποιηθεί στον καιρό του. Αλλά ως τη γέννηση του παιδιού, θα χάσει την ομιλία του και δε θα μπορεί να μιλήσει. Αυτά είπε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ και χάθηκε. Στο λαό που περίμενε την ευλογία του στο ναό, ο Ζαχαρίας με νοήματα εξήγησε τι συνέβη, γιατί δεν μπορούσε να μιλήσει. Όταν τέλειωσε η εφημερία του γύρισε στο σπίτι του και μετά από εννέα μήνες ήρθε στον κόσμο το παιδί, σύμφωνα με το μήνυμα του Αγγέλου. Τότε όλοι, οι συγγενείς και γείτονες, ήρθαν να μοιραστούν με την Ελισάβετ και το Ζαχαρία τη μεγάλη τους χαρά, που απόκτησαν παιδί στα γηρατειά τους.

Το όνομα του παιδιού δινόταν την όγδοη ημέρα, στην τελετή της περιτομής, και όλοι λογάριαζαν να του δώσουν το όνομα του πατέρα του. Αλλά ο Ζαχαρίας που δεν μπορούσε να μιλήσει ζήτησε μια πλάκα και έγραψε το όνομα "Ιωάννης" και αμέσως επανήλθε η ομιλία του. Τότε χαρούμενος δοξολογούσε το Θεό, που επισκέφτηκε το λαό Του και του χάρισε τη λύτρωση. Γιατί, με τη γέννηση αυτού του παιδιού, ο Θεός πραγματοποιούσε τους όρκους και τις υποσχέσεις που είχε δώσει στον Αβραάμ για τον ερχομό του Μεσσία, για τη σωτηρία που θα 'ρχόταν από το γένος του Δαβίδ, σύμφωνα με το κήρυγμα των προφητών.

 

 

Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑ

 

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

(Κατά Λουκάν 1,67-80)

 

1.67 Καὶ Ζαχαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου καὶ ἐπροφήτευσεν λέγων, 1.68 Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ ᾽Ισραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ, 1.69 καὶ ἤγειρεν κέρας σωτηρίας ἡμῖν ἐν οἴκῳ Δαυὶδ παιδὸς αὐτοῦ, 1.70 καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ᾽ αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ, 1.71 σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν μισούντων ἡμᾶς· 1.72 ποιῆσαι ἔλεος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ μνησθῆναι διαθήκης ἁγίας αὐτοῦ, 1.73 ὅρκον ὃν ὤμοσεν πρὸς ᾽Αβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν, τοῦ δοῦναι ἡμῖν 1.74 ἀφόβως ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ῥυσθέντας λατρεύειν αὐτῷ 1.75 ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ ἐνώπιον αὐτοῦ πάσαις ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. 1.76 Καὶ σὺ δέ, παιδίον, προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ, προπορεύσῃ γὰρ ἐνώπιον κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ, 1.77 τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐν ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν, 1.78 διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν, ἐν οἷς ἐπισκέψεται ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, 1.79 ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις, τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης. 1.80 Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανεν καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν ᾽Ισραήλ.

 

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

 

Και ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του παιδιού, γέμισε με Πνεύμα Άγιο και προφήτευσε, λέγοντας· Ας είναι ευλογημένος ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του. Και έστειλε ένα δυνατό σωτήρα για χάρη μας από την οικογένεια του Δαυίδ του δούλου του, όπως ακριβώς είχε πει αιώνες πριν, με το στόμα των αγίων προφητών του. Κι αυτός θα μας σώσει από τους εχθρούς μας και από το χέρι όλων αυτών, που μας μισούν, για να ελεήσει έτσι τους προγόνους μας και να εκπληρώσει την αγία διαθήκη του, που έδωσε με όρκο στον πατέρα μας τον Αβραάμ, να μας αξιώσει, χωρίς φόβο και λυτρωμένοι από τους εχθρούς μας, να τον λατρεύουμε όλες τις ημέρες της ζωής μας με αγιότητα καρδίας και δικαιοσύνη.

Καὶ σύ, παιδί μου, θα ονομαστείς προφήτης του ύψιστου Θεού, γιατί θα προπορευτείς πριν από τον Κύριο για να ετοιμάσεις το δρόμο του, και να κάνεις γνωστή στον λαό του την σωτηρία με την συγχώρηση των αμαρτιών τους, γιατί ο Θεός μας είναι γεμάτος ευσπλαχνία και μας επισκέφτηκε ένα φως από ψηλά, ο ήλιος της δικαιοσύνης, δηλαδή ο Χριστός, για να φωτίσει εκείνους, που είναι βυθισμένοι στο σκοτάδι της πλάνης και την σκιά του πνευματικού θανάτου, και να κατευθύνει τα βήματά μας στο δρόμο της ειρήνης.

Και το παιδί μεγάλωνε και το πνεύμα του δυνάμωνε. Και ζούσε στις ερήμους μέχρι τις ημέρες που, σύμφωνα με το θεϊκό σχέδιο, θα αναδεικνύονταν προφήτης στον λαό του Ισραήλ.

 

 

Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑ

ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ

 

Στη συνέχεια, ο Ζαχαρίας, γεμάτος από το Άγιο Πνεύμα, προφητεύει θαυμαστά πράγματα για τον Ιωάννη: «Και εσύ, παιδί μου, θα ονομαστείς προφήτης του Υψίστου. Θα ανοίξεις το δρόμο του Κυρίου και θα ετοιμάσεις τις καρδιές των ανθρώπων για να δεχτούν τη σωτηρία που Εκείνος θα φέρει στον κόσμο, τη συγχώρεση των αμαρτιών, που το έλεος του Θεού θα μας χαρίσει, όταν θα ανατείλει επάνω μας ο ήλιος της δικαιοσύνης, ο Χριστός. Αυτός που θα 'ρθει για να φωτίσει όσους κάθονται στο σκοτάδι και στο θάνατο. Αυτός που θα μας οδηγήσει στο δρόμο της ειρήνης».

 

Και το παιδί μεγάλωνε καθημερινά και δυνάμωνε με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Για το μεγάλο έργο της ζωής του έπρεπε να προετοιμαστεί με νηστεία, άσκηση και προσευχή. Γι' αυτό πολύ νωρίς τράβηξε για την έρημο. Αργότερα βρίσκουμε τον Ιωάννη, ώριμο άντρα πια, να ζει στην έρημο μια σκληρή ζωή. Φορεί ρούχα χοντρά από τρίχες καμήλας. Τρέφεται με ακρίδες και μέλι από αγριομέλισσες και σφίγγει τη μέση του με πλατιά δερμάτινη ζώνη. Έτσι ασκημένος άρχισε το έργο του, στο 15ο έτος της βασιλείας του αυτοκράτορα Τιβέριου, γύρω στα 27 - 29 μ.Χ.

Αιώνες είχαν οι Ιουδαίοι να δουν προφήτη που να ζωντανεύει με τόσο συγκλονιστικό τρόπο το παλιό προφητικό χάρισμα. Γι' αυτόν είχε προφητέψει ο Ησαΐας ότι θα ήταν «η φωνή της ερήμου» που θα ετοίμαζε τους ανθρώπους να δεχτούν το κήρυγμα του Μεσσία. Ο λόγος του Ιωάννη στην έρημο ήταν δυναμικό κήρυγμα μετάνοιας και αλλαγής για να δεχτούν οι άνθρωποι τη Βασιλεία του Θεού που ήταν πολύ κοντά τους: «Μετανοείτε- ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών». «Αλλάξτε ριζικά τις σκέψεις σας και ολόκληρη τη ζωή σας, γιατί πλησίασε η Βασιλεία του Θεού. Μη νομίσετε ότι εξασφαλίσατε τη Βασιλεία του Θεού επειδή είστε απόγονοι του Αβραάμ. Αλλά να κάνετε καρπούς ανάλογους με τη μετάνοιά σας. Γιατί κάθε δέντρο που δεν κάνει καρπό το κόβουν σύρριζα και το ρίχνουν στη φωτιά...».

Οι Ιουδαίοι είναι μαγεμένοι από τη μορφή και το κήρυγμα του Ιωάννη. Ακόμα κι ο βασιλιάς Ηρώδης τρέφει μεγάλο θαυμασμό για τον Πρόδρομο. Αλλά τον πιο μεγάλο έπαινο για την προσωπικότητα του Ιωάννη τον έκαμε αργότερα ο Κύριος: «Τι πήγατε στην έρημο να δείτε, είπε μια μέρα στα πλήθη ο Ιησούς, ένα καλάμι που το δέρνει ο άνεμος; Όχι βέβαια. Αλλά τότε τι πήγατε να δείτε; Έναν άνθρωπο ντυμένο ατα μαλακά ρούχα; Αυτοί που φοράνε τα μαλακά φορέματα βρίσκονται στα παλάτια των βασιλιάδων. Τι βγήκατε λοιπόν να δείτε; Έναν προφήτη; Ναι, σας λέω είναι προφήτης και παραπάνω από προφήτης. Με βεβαιότητα σας λέω, δε γέννησε μάνα σ' όλο τον κόσμο άνθρωπο μεγαλύτερο από τον Ιωάννη το Βαπτιστή».