ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΜΑΡΙΑ - ΠΑΝΑΓΙΑ

 ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΑΡΕΘΙΩΤΙΣΣΑ

 

Παναγία η Αρεθιώτισσα (Ρεθιώτισσα) στην Αμφιλοχία,

γνωστή και ως Κυρά του Βάλτου

 

Παναγία η Αρεθιώτισσα

Η Ιερά Μονή Αρέθα (ή «Τα Ρέθα» για τους ντόπιους) είναι το ιερότερο προσκύνημα της ευρύτερης περιοχής της Αμφιλοχίας, με τεράστια ιστορική και πνευματική προσφορά. Η εικόνα της Παναγίας της Αρεθιώτισσας («Η Κυρία του Βάλτου») θεωρείται θαυματουργή και αποτελεί την πιο δυνατή έλξη για τους πολυάριθμους προσκυνητές και επισκέπτες της Μονής. Είναι αφιερωμένο στο Γεννέσιο της Θεοτόκου και εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου οπότε και πραγματοποιείται λαμπρή εορτή με την συμμετοχή πληθώρας πιστών από ολόκληρη την γύρω περιοχή.

Δεν γνωρίζουμε την ακριβή χρονολογία θεμελίωσης του ναού. Η παλιότερη καταγραμμένη ημερομηνία είναι το 1742 μ.Χ.. Κατά τους ιστορικούς η χρονολογία αυτή που σώζεται σε χάραγμα πάνω σε πέτρα δεν αναφέρεται στην αρχική κατασκευή του Καθολικού, αλλά σε κάποια ανακαίνιση. Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας ήταν άσυλο ατόμων με ψυχικές παθήσεις. Ακόμα και σήμερα διατηρούνται οι κρίκοι για την καθήλωση των ψυχασθενών. Ιερή μορφή της Μονής ο ιερομόναχος Άνθιμος. Υπηρέτησε την Μονή σε πολλές διαφορετικές χρονικές περιόδους έως και το 1870 μ.Χ., οπότε απεβίωσε.

 

Ο ιερός ναός βρίσκεται στο κέντρο της αυλής. Περιστοιχίζεται από χαμηλά κελιά. Ανήκει στον τύπο του τρίκλιτου σταυρεπίστεγου με πέντε τρούλους. Στο εσωτερικό του δύο τοξοστοιχίες από τρεις κολώνες η καθεμία χωρίζουν το ναό σε τρία κλίτη. Ο προσκυνητής που εισέρχεται στο ναό νιώθει τις μαυρισμένες και μισοκατεστραμμένες μορφές των Αγίων να τον παρακολουθούν από τους γύρω τοίχους με μία έκφραση και ζωντάνια που εντυπωσιάζει. Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο διακοσμημένο με κλάδους, άνθη, πουλιά και κεφαλάκια φτερωτών αγγέλων.

 

Η περίπυστη εικόνα της Παναγίας λέγεται ότι εμφανίστηκε σε έναν βοσκό πριν από αρκετούς αιώνες με θαυμαστό τρόπο. Ο βοσκός έβλεπε ένα απαλό γαλάζιο φώς που άλλοτε δυνάμωνε και άλλοτε τρεμόσβηνε. Παίρνει την απόφαση να πάει στον τόπο από όπου προερχόταν αυτό το ''παράξενο'' φως, προκειμένου να διαπιστώσει περί τίνος πρόκειται. Ακολουθεί το φως, ανεβαίνει τον λόφο και φτάνει μπρος σε μια μεγάλη κουμαριά που ακριβώς δίπλα στις ρίζες της οι οποίες ξεπροβάλανε από το χώμα είδε να πηγάζει αυτό το γαλάζιο φως. Κοιτάζει λίγο καλύτερα και όταν τα μάτια του ξεθολώνουν και συνηθίζουν αυτό το παράδοξο φως βλέπει μια Εικόνα μισοθαμμένη στις ρίζες της κουμαριάς. Μια παλιά εικόνα της Παναγίας που από το πρόσωπό της ξεχυνόταν αυτό το υπέρλαμπρο φωτεινό γαλάζιο άκτιστο φως που φώτιζε το σημείο κάνοντας το ορατό στις γύρω περιοχές.

Η πρώτη του σκέψη ήταν πως πρέπει να φτιάξει έναν ναό αφιερωμένο στην Παναγία. Οι δυνάμεις του, όμως, και τα οικονομικά του δεν το επέτρεπαν. Ώσπου, όπως αναφέρει ο θρύλος, συνέβη ένα ακόμη θαύμα. Τρία μουλάρια φορτωμένα με χρυσά φλουριά, λες και ένα χέρι αόρατο τα καθοδηγούσε. Το ένα σταμάτησε στο Δρυμονάρι εκεί που χτίστηκε το μετέπειτα μοναστήρι της Φλωριάδος. Τα άλλα δυό συνέχισαν ώσπου και το δεύτερο σε μια πλαγιά αντίκρυ από τον σημερινό Εμπεσσό, σταμάτησε στον χώρο του σημερινού μοναστηριού. Μα το τρίτο συνέχισε για δυο ακόμη μερόνυχτα δίχως να σταθεί να ξαποστάσει μήτε για φαγητό μήτε για νερό, περνώντας από βουνά, λαγκάδια και ρεματιές ώσπου εκεί στην κορφή του λόφου έφτασε και στάθηκε δίπλα στην κουμαριά. Ο βοσκός το παρατηρούσε μα άνθρωπο δεν έβλεπε να πλησιάζει και αποφάσισε να πάει να το ξεφορτώσει.

Και όταν το μουλάρι ξεφόρτωσε αυτό χάθηκε στο δάσος. Ήτανε γεμάτο χρυσά φλουριά και το εξέλαβε ως σημείο της Παναγίας  για να χτισθεί εκεί το μοναστήρι της. Και πράγματι το χτίσιμο ξεκίνησε και της το αφιέρωσε.

 

Πάμπολλες είναι επίσης οι επίσημα καταγεγραμμένες μαρτυρίες ανθρώπων που θεωρούν ότι έγιναν καλά οι ίδιοι ή δικοί τους άνθρωποι με την βοήθεια της Παναγίας της Αρεθιώτισσας. Μάλιστα, κατά την παράδοση, από τα πρώτα χρόνια ίδρυσης της μονής πήγαιναν εκεί ανθρώπους που έπασχαν από διάφορες ψυχικές νόσους. Τους φιλοξενούσαν σαράντα μέρες με νηστεία και προσευχή, ενώ όσοι ήταν επικίνδυνοι τους έδεναν με χοντρές αλυσίδες την ώρα των ακολουθιών. Η αλυσίδα υπάρχει ακόμη στην βάση της κολώνας μέσα στον νάρθηκα. Έτσι έμεινε και λέγεται μέχρι και σήμερα η φράση «είσαι για τα Ρέθα» όταν θέλουν να χαρακτηρίσουν ότι κάποιος δεν είναι καλά στα μυαλά του. Παράλληλα, αρκετοί πιστοί έχουν καταθέσει πως την ώρα των ακολουθιών έχουν δει να εμφανίζεται μπροστά τους ο μοναχός Άνθιμος, προηγούμενος της μονής, ο οποίος στην συνείδηση πολλών είναι ήδη Άγιος. Κατά την εκταφή του, μάλιστα, οι παριστάμενοι δηλώνουν συγκινημένοι οτι μυρόβλιζε όλος ο χώρος, ενώ ορισμένοι επιμένουν ότι πρέπει να συλλεχθούν τα στοιχεία και να κατατεθεί στην Ιερά Σύνοδο φάκελος για την αγιοκατάταξή του.

 

Στο μοναστήρι υπάρχουν 2 λειψανοθήκες που περιέχουν μικρά τεμάχια των Αγίων Προκοπίου, Παρασκευής, Τρύφωνος, Ανδρέου του Ερημίτου, Αναστασίας, Κοσμά και Δαμιανού, Παντελεήμωνα, Βαρβάρας, Νικήτα, Χαραλάμπους και μεταξύ αυτών και ανώνυμων αγίων. Το μοναστήρι είναι συνεχώς ανοιχτό από το 1984 μ.Χ. έως σήμερα. Το 2004 μ.Χ. έγινε διαπλάτυνση και ασφαλτόστρωση του δρόμου που συνδέει την Ιερά Μονή με την εθνική οδό Αμφιλοχίας - Ιωαννίνων στο ύψος του Ανοιξιάτικου. Ακόμη, στους χώρους της μονής υπάρχει ένα μουσείο με αντικείμενα βγαλμένα από το χρόνο. Παλιά σκεύη κουζίνας, παλιά κιλίμια, ένας αργαλειός, καθώς και βιβλία είναι κάποια από όσα μπορεί να θαυμάσει ο επισκέπτης και να μάθει για τη ζωή και την καθημερινότητα των προγόνων του. Ένα ταξίδι στην παράδοση και στην ιστορία του τόπου και της ελληνικής οικογένειας.


saint.gr, agriniosite.gr, romfea.gr

 

 

 

 

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ